ครม. ปรับโครงการการศึกษาดิจิทัลเป็นพัฒนาทักษะ AI เติมคอมพิวเตอร์ให้ 1,696 โรงเรียน เตรียมสู่ PISA 2029

เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้กระทรวงศึกษาธิการ โดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เปลี่ยนโครงการด้านการศึกษาดิจิทัลเดิมที่เน้นแฟ้มสะสมผลงานอิเล็กทรอนิกส์ (e-Portfolio) ไปเป็นโครงการที่เน้น การพัฒนาทักษะดิจิทัลและสมรรถนะด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) พร้อมสนับสนุนคอมพิวเตอร์ให้โรงเรียนที่ขาดแคลน ข่าวนี้ครูควรรู้ เพราะกระทบทั้งเครื่องมือในห้องเรียน การอบรมครู และทิศทางการวัดผลของนักเรียนในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า

โครงการนี้คืออะไร

โครงการเดิมชื่อ “ส่งเสริมการศึกษาเท่าเทียมด้วยระบบดิจิทัลพัฒนาทักษะและเครดิตพอร์ตโฟลิโอ” ถูกปรับเป็น “โครงการส่งเสริมการศึกษาเท่าเทียมด้วยระบบดิจิทัลพัฒนาทักษะและสมรรถนะด้านปัญญาประดิษฐ์ (The Digital Skill & AI Competency Space: Empowering Educations)”

• กรอบวงเงินรวม 1,601.53 ล้านบาท
• ระยะเวลาดำเนินการ 4 ปี ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2569 ถึง 2572
• หน่วยงานหลักคือ สพฐ. ส่วนแพลตฟอร์มกลางด้าน e-Portfolio ย้ายไปอยู่ในความรับผิดชอบของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยทั้งสองระบบเชื่อมกันผ่าน Single Sign-On และ API ได้

ทำไมต้องปรับโครงการ

รัฐบาลระบุเหตุผล 3 ข้อ

1. เตรียมความพร้อมสู่ PISA 2029 ผลประเมินของไทยมีแนวโน้มลดลง โดยเฉพาะโรงเรียนขยายโอกาส และ PISA 2029 จะสอบด้วยคอมพิวเตอร์เต็มรูปแบบ พร้อมเพิ่มการประเมินด้านการรู้เท่าทันสื่อและ AI (Media & AI Literacy) เป็นครั้งแรก
2. ลดข้อจำกัดด้านอุปกรณ์ โรงเรียนในสังกัดมีคอมพิวเตอร์เพื่อการเรียนการสอนประมาณ 118,307 เครื่อง ใน 12,943 โรงเรียน บางส่วนเก่าเกินเกณฑ์และไม่พอใช้ งบปกติรองรับโรงเรียนที่ขอได้ประมาณร้อยละ 14 ต่อปี ขณะที่โรงเรียนขยายโอกาส 1,696 แห่งยื่นขอต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปีแต่ยังไม่ได้รับ
3. Generative AI เปลี่ยนวิธีเรียนและทำงาน ผู้เรียนจึงต้องมีทักษะคิด แก้ปัญหา รู้เท่าทันสื่อ และใช้ AI อย่างเหมาะสมและรับผิดชอบ

แผนงาน 3 ส่วน

ครูควรเตรียมตัวอย่างไร

• ติดตามโรงเรียนขยายโอกาส หากโรงเรียนอยู่ในกลุ่ม 1,696 แห่ง ควรเตรียมข้อมูลห้องคอมพิวเตอร์และความต้องการใช้งานให้พร้อมสำหรับการจัดสรร
• ฝึกให้นักเรียนทำงานบนคอมพิวเตอร์ เพราะ PISA 2029 สอบบนคอมพิวเตอร์ เริ่มจากกิจกรรมอ่านจับใจความ แก้โจทย์สถานการณ์ และค้นข้อมูลอย่างมีวิจารณญาณ
• สอน AI Literacy ควบคู่เนื้อหาวิชา เช่น ตรวจสอบคำตอบของ AI ระบุแหล่งที่มา และรู้ว่าเมื่อไรไม่ควรใส่ข้อมูลส่วนตัว
• รอรับการอบรมแกนนำ แผนระบุว่าจะสร้างวิทยากรแกนนำในทุกเขตพื้นที่ ครูที่สนใจควรสอบถามเขตพื้นที่ของตนเป็นระยะ

สิ่งที่ยังต้องติดตาม

ข่าวทางการยังไม่ได้ระบุรายละเอียดบางเรื่อง เช่น รูปแบบแพลตฟอร์มที่นักเรียนจะใช้จริง กำหนดเวลาเปิดให้ใช้ และเกณฑ์จัดสรรเครื่องคอมพิวเตอร์รายโรงเรียน ครูไทยเดฟจะอัปเดตเมื่อมีประกาศเพิ่มเติม

สรุป

มติ ครม. ครั้งนี้เปลี่ยนจุดเน้นจากการเก็บผลงานดิจิทัล ไปสู่การฝึกทักษะ AI การเพิ่มอุปกรณ์ให้โรงเรียนที่ขาดแคลน และการพัฒนาครูในวงกว้าง สำหรับครูไทย นี่คือสัญญาณว่าการใช้คอมพิวเตอร์และ AI อย่างมีวิจารณญาณกำลังเป็นสมรรถนะพื้นฐานที่ระบบการศึกษาต้องรองรับ

แหล่งอ้างอิง

• รัฐบาลไทย: ครม. ยกเครื่องการศึกษาดิจิทัล เปลี่ยน “เครดิตพอร์ตโฟลิโอ” สู่ “ทักษะ AI” เติมคอมฯ 1,696 โรงเรียน ปูทางพร้อม PISA 2029 (29 ก.ย. 2569)

หมายเหตุ: บทความนี้สรุปและเรียบเรียงใหม่จากข่าวเผยแพร่ของรัฐบาลไทย ตัวเลขและชื่อโครงการอ้างตามต้นฉบับ