หลังการประชุมคณะกรรมการ PISA และพัฒนาคุณภาพการศึกษาแห่งชาติ ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการแถลงแนวทางยกระดับผลการประเมิน PISA ปี 2029–2033 โดยฝากให้โรงเรียนปรับสัดส่วนข้อสอบที่เน้นการคิดวิเคราะห์แนว PISA อย่างน้อยร้อยละ 10 ในปี 2569 และจะมีการเก็บข้อมูลโครงการสำรวจทักษะทางสังคมและอารมณ์ของ OECD ในเดือนธันวาคม 2569
สิ่งที่กระทรวงศึกษาธิการเน้นในครั้งนี้คือการปรับการสอนและการวัดผลในโรงเรียนตั้งแต่ปีนี้ ไม่รอให้ถึงรอบสอบใหญ่เพียงอย่างเดียว ข้อมูลที่นำมาสรุปมาจากข่าวราชการที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 หลังการประชุมเมื่อวันก่อนหน้า
เป้าหมายระยะกลางและทักษะระยะยาว
นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เปิดเผยภายหลังเป็นประธานการประชุมครั้งนี้ ณ ห้องประชุมราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ ว่า ได้ตั้งเป้าหมายและ Roadmap การยกระดับ PISA ปี 2029–2033 เพื่อขยับคะแนนเฉลี่ยของเด็กไทยในการประเมินรอบปี 2029 ให้เข้าใกล้มาตรฐาน OECD ในทุกด้าน ทั้งวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และการอ่าน
ส่วนเป้าหมายระยะยาว รมว.ศธ. ขอให้มุ่งเน้นทักษะสำคัญแห่งอนาคต 4 ด้าน ได้แก่ ทักษะการคิดขั้นสูง ความฉลาดรู้ด้านสื่อ ความรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ และทักษะทางสังคมและอารมณ์ โดยจะนำประเด็นนี้ไปหารือในเวที Global Education Meeting 2027 ที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพร่วมกับองค์การยูเนสโก ในปี พ.ศ. 2570
รมว.ศธ. กล่าวถึงผลการประเมิน PISA ปี 2025 ว่ามีแนวโน้มที่ดีขึ้น แต่กลุ่มคะแนนสูงและกลุ่มคะแนนต่ำยังเหลื่อมล้ำค่อนข้างมาก โดยเฉพาะทักษะการอ่านที่มีช่องว่างกว้างที่สุด ข่าวราชการฉบับนี้ไม่ได้ระบุคะแนนเป็นตัวเลข จึงไม่ควรเติมคะแนนจากแหล่งอื่นโดยไม่ตรวจสอบต้นทาง
Growth Mindset ยังห่างจากค่าเฉลี่ย OECD
รมว.ศธ. ระบุว่าวิธีคิดเพื่อการเติบโต หรือ Growth Mindset ยังพบว่ามีนักเรียนไทยเพียงร้อยละ 36 ที่เชื่อว่าความสามารถของตนเองพัฒนาได้ ขณะที่ค่าเฉลี่ยประเทศสมาชิก OECD อยู่ที่ร้อยละ 69 จึงต้องสอนให้เด็กเชื่อว่าตนเองสามารถเก่งขึ้นได้
ประเด็นนี้เกี่ยวข้องกับห้องเรียนโดยตรง หากผู้เรียนเชื่อว่าความสามารถตายตัว การฝึกอ่านและการคิดวิเคราะห์อาจถูกมองว่าเป็นเรื่องของคนเก่งอยู่แล้ว ครูจึงควรให้ข้อเสนอแนะที่ชี้ให้เห็นความก้าวหน้าเป็นระยะ ไม่เน้นเพียงการเปรียบเทียบลำดับในห้อง
โรงเรียนต้องปรับการประเมินอย่างไรในปี 2569

รมว.ศธ. ฝากแนวทางขับเคลื่อนงาน 5 ด้านหลัก ได้แก่ ทำงานเป็นทีมเดียวกัน การปรับเปลี่ยนการประเมินในห้องเรียน ไม่ทิ้งกลุ่มคะแนนต่ำไว้ข้างหลัง เร่งพัฒนาทักษะการอ่าน และติดตามผลต่อเนื่องทุกหนึ่งปี โดยให้บูรณาการร่วมกันทั้งกระทรวงศึกษาธิการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กรุงเทพมหานคร และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
ในระดับโรงเรียน มีข้อความที่ครูนำไปใช้ได้ทันทีคือ ให้ปรับสัดส่วนข้อสอบที่เน้นการคิดวิเคราะห์แนว PISA ในการประเมินระดับโรงเรียนอย่างน้อยร้อยละ 10 ในปี 2569 และขยับเพิ่มขึ้นในปีต่อไป ขณะเดียวกันยังคงให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับโรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล พร้อมเร่งพัฒนาเทคนิคการสอนอ่านจับใจความและการคิดวิเคราะห์ของครู และติดตามความคืบหน้าทุกปี โดยไม่ต้องรอให้ถึงรอบสอบ PISA ทุกสามปี
สัดส่วนอย่างน้อยร้อยละ 10 ในที่นี้หมายถึงการประเมินระดับโรงเรียนตามที่ รมว.ศธ. กล่าว แหล่งข่าวไม่ได้ระบุว่าต้องใช้กับทุกชิ้นงานหรือทุกวิชาในลักษณะเดียวกัน โรงเรียนจึงควรออกแบบให้สอดคล้องกับระดับชั้นและบริบทของตน แล้วติดตามแนวทางเพิ่มเติมจากต้นสังกัด
กำหนดสำรวจ SSES ในเดือนธันวาคม 2569
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาเร่งเตรียมจัดเก็บข้อมูลโครงการสำรวจทักษะทางสังคมและอารมณ์ หรือ SSES ของ OECD ซึ่งมุ่งศึกษาพฤติกรรม ตัวแปรทางจิตวิทยา และทักษะที่เรียนรู้ได้ของนักเรียนอายุ 15 ปี รวมถึงอายุ 10 ปีตามความสมัครใจ
ประเทศไทยจะเข้ารับการประเมินรอบที่ 3 ร่วมกับหน่วยงานทางการศึกษา 5 สังกัด ใน 75 สถานศึกษาตัวอย่างทั่วประเทศ เพื่อประเมินทักษะการกำกับตนเอง ความคิดสร้างสรรค์ และการปรับตัวของเด็กไทยอายุ 15 ปี โดยเตรียมเก็บข้อมูลหลักในเดือนธันวาคม 2569 และนำผลวิเคราะห์ไปใช้วางนโยบายในเดือนมิถุนายน 2570
โรงเรียนที่เป็นตัวอย่างควรติดตามหนังสือจากหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง ส่วนโรงเรียนอื่นไม่ควรเข้าใจว่าต้องเข้าสอบชุดนี้ทุกแห่ง แต่สามารถนำแนวทางเรื่องทักษะทางสังคมและอารมณ์ไปประกอบการดูแลผู้เรียนได้
แหล่งอ้างอิง
1. สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี / เว็บไซต์รัฐบาลไทย (กลุ่มประชาสัมพันธ์ สำนักงานรัฐมนตรี ศธ. รายงาน) — ปลูกฝัง Growth Mindset เด็กไทย! รมว.ศธ. ชู 4 ทักษะอนาคต ดัน 5 ด้านหลัก มุ่งยกระดับคะแนน PISA เด็กไทยสู่มาตรฐาน OECD
วันเผยแพร่/สถานะเอกสาร: 6 พฤศจิกายน 2569 (เหตุการณ์ประชุม 5 พฤศจิกายน 2569)
https://www.thaigov.go.th/th/news/170959




















